tel.
792 111 112
mail
biuro@firstdrive.pl
Podpisana 27 listopada 2025 r. przez Prezydenta RP nowelizacja ustawy – Prawo o ruchu drogowym z dnia 17 października 2025 r. to jeden z najważniejszych pakietów zmian w polskich przepisach drogowych ostatnich lat. Nowe regulacje, które wejdą w życie w pierwszej połowie 2026 roku, obejmują szeroki zakres zagadnień: od bezpieczeństwa najmłodszych uczestników ruchu, przez surowsze kary dla piratów drogowych, po ułatwienia dla kierowców zawodowych i wsparcie rozwoju elektromobilności. Celem ustawodawcy jest nie tylko poprawa bezpieczeństwa na polskich drogach, ale również zwiększenie mobilności młodych osób, ograniczenie deficytu kierowców zawodowych oraz dostosowanie prawa do postępu technologicznego i oczekiwań społecznych.
Spis treści
Jedną z najbardziej dyskutowanych zmian jest obniżenie minimalnego wieku do uzyskania prawa jazdy kategorii B z 18 do 17 lat. To rozwiązanie, wzorowane na modelach skandynawskich i zachodnioeuropejskich, ma na celu zarówno zwiększenie mobilności młodych osób, jak i poprawę ich bezpieczeństwa poprzez wydłużony okres nauki i nadzoru.
Aby 17-latek mógł uzyskać prawo jazdy, musi spełnić następujące warunki:
Nowelizacja przewiduje dwuletni okres próbny dla wszystkich nowych kierowców (lub trzyletni dla 17-latków, nie dłużej niż do ukończenia 20 lat). W tym czasie obowiązują dodatkowe ograniczenia, a także obowiązek odbycia kursu dokształcającego z bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz praktycznego szkolenia z zagrożeń w ruchu drogowym po upływie 4 miesięcy od uzyskania uprawnień.
Według raportów Komendy Głównej Policji oraz analiz Instytutu Transportu Samochodowego, młodzi kierowcy (18–24 lata) są grupą o najwyższym wskaźniku wypadków na 10 tys. populacji. Wprowadzenie wcześniejszego dostępu do prawa jazdy, ale pod ścisłym nadzorem i z dodatkowymi ograniczeniami, ma na celu rozwinięcie poczucia odpowiedzialności i stopniowe zdobywanie doświadczenia w bezpiecznych warunkach.
Prowadzenie pojazdu przez 17-latka bez wymaganego opiekuna traktowane jest jako jazda bez uprawnień i skutkuje surowymi sankcjami: grzywną nie mniejszą niż 1500 zł, a nawet cofnięciem uprawnień na 5 lat w przypadku recydywy.
Nowelizacja wprowadza obowiązek noszenia kasków ochronnych przez wszystkie osoby do 16. roku życia podczas jazdy na rowerze, rowerze elektrycznym, hulajnodze elektrycznej oraz innych urządzeniach transportu osobistego (UTO) – zarówno podczas samodzielnej jazdy, jak i pod opieką dorosłego.
Obowiązek dotyczy także dzieci przewożonych na rowerze, w przyczepce rowerowej lub wózku rowerowym, z wyjątkiem sytuacji, gdy konstrukcja fotelika lub roweru cargo uniemożliwia założenie kasku, a dziecko jest zabezpieczone pasami bezpieczeństwa.
Wyjątki od obowiązku
Za nieprzestrzeganie obowiązku rodzic lub opiekun może zostać ukarany mandatem od 20 do 100 zł lub naganą. W razie wypadku i urazu dziecka bez kasku, odpowiedzialność może być rozszerzona na brak należytej opieki.
Wprowadzenie obowiązku kasków to odpowiedź na rosnącą liczbę wypadków z udziałem dzieci na rowerach i hulajnogach. Statystyki WHO wskazują, że kask zmniejsza ryzyko poważnego urazu głowy nawet o 60–70%. Eksperci podkreślają, że nawyk jazdy w kasku wykształcony w dzieciństwie zwiększa szansę na stosowanie zabezpieczeń także w dorosłym życiu.
Nowe przepisy wywołały boom na rynku kasków dziecięcych – szacuje się, że potencjalny popyt sięga kilku milionów sztuk rocznie. Rodzice powinni zwrócić uwagę na certyfikaty bezpieczeństwa (EN 1078, PN-EN 1080), prawidłowe dopasowanie i systemy regulacji kasków.
Zgodnie z nowelizacją, dzieci poniżej 13. roku życia nie mogą samodzielnie poruszać się hulajnogą elektryczną lub innym urządzeniem transportu osobistego po drogach publicznych. Wyjątek stanowi strefa zamieszkania, gdzie jazda jest dozwolona wyłącznie pod opieką osoby dorosłej.
Zmiana ta jest odpowiedzią na wzrost liczby wypadków z udziałem dzieci na hulajnogach elektrycznych. Eksperci i Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego wskazują, że młodsze dzieci nie mają jeszcze w pełni rozwiniętego zmysłu równowagi i zdolności oceny ryzyka, co zwiększa zagrożenie poważnymi urazami głowy i kończyn.
Rodzice powinni pamiętać, że pozwolenie dziecku poniżej 13 lat na jazdę hulajnogą poza strefą zamieszkania grozi mandatem i odpowiedzialnością za ewentualne skutki wypadku. W strefie zamieszkania opiekun musi sprawować realny nadzór nad dzieckiem.
Najważniejsza zmiana dotyczy rozszerzenia katalogu wykroczeń skutkujących natychmiastowym zatrzymaniem prawa jazdy na 3 miesiące. Od 2026 roku utrata prawa jazdy grozi nie tylko za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym, ale także na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym.
Przykład: Na drodze krajowej z limitem 90 km/h, jazda powyżej 140 km/h skutkuje obligatoryjnym zatrzymaniem prawa jazdy na 3 miesiące.
Dodatkowe zaostrzenia
Według danych Policji, aż 80% wypadków i 87% ofiar śmiertelnych na polskich drogach to efekt zdarzeń na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych. Nowe przepisy mają na celu wyeliminowanie najbardziej niebezpiecznych zachowań i zmniejszenie liczby tragicznych wypadków.
Nowelizacja obniża minimalny wiek kierowców zawodowych prowadzących pojazdy wymagające prawa jazdy kategorii D, D+E, D1 i D1+E na terenie Polski z 21 do 18 lat (przy spełnieniu określonych warunków). Zmiana ta ma na celu ograniczenie deficytu kierowców w branży transportu, spedycji i logistyki (TSL).
Szkolenia dla przyszłych kierowców zawodowych mogą być prowadzone przez branżowe centra umiejętności, co zwiększa dostępność i elastyczność ścieżek kształcenia.
Branża TSL od lat boryka się z niedoborem kierowców, co wpływa na ceny usług i płynność łańcuchów dostaw. Obniżenie wieku uprawnień może częściowo złagodzić ten problem, ale eksperci podkreślają konieczność odpowiedniego przygotowania młodych ludzi do zawodu i zapewnienia wysokich standardów szkolenia.
W odpowiedzi na postulaty środowiska rolniczego oraz postęp technologiczny w budowie maszyn, nowelizacja podnosi dopuszczalną prędkość ciągników rolniczych (także z przyczepą) z 30 km/h do 40 km/h.
Nowoczesne ciągniki są wyposażone w skuteczniejsze układy hamulcowe, lepsze oświetlenie i systemy wspomagające bezpieczeństwo. Zmiana ma poprawić płynność ruchu na drogach wiejskich i zmniejszyć frustrację innych kierowców spowalnianych przez wolno jadące maszyny.
Porównanie z innymi krajami
W wielu krajach UE limity dla ciągników wynoszą 40–50 km/h, a w Niemczech czy Danii nawet więcej – w zależności od rodzaju przyczepy i homologacji. Polska dostosowuje się tym samym do europejskich standardów.
Nowelizacja umożliwia pojazdom zespołów ratownictwa medycznego (karetkom) oraz kolumnom wojskowym (do 10 pojazdów) korzystanie z wyznaczonych przez zarządcę drogi pasów ruchu dla autobusów (buspasów) bez konieczności uzyskiwania dodatkowych zezwoleń wojskowych (dotychczas limit wynosił 5 pojazdów).
Zmiana ma na celu usprawnienie przejazdu pojazdów uprzywilejowanych w warunkach miejskich korków, skrócenie czasu dojazdu do pacjentów oraz zwiększenie efektywności działań służb ratunkowych i wojskowych podczas ćwiczeń i operacji logistycznych.
Kierowcy powinni zachować szczególną ostrożność w pobliżu kolumn wojskowych i karetek na buspasach, stosować się do poleceń osób zabezpieczających przejazd oraz nie wjeżdżać pomiędzy pojazdy w kolumnie.
Nowelizacja przedłuża do 31 grudnia 2027 r. możliwość korzystania z buspasów przez pojazdy całkowicie elektryczne (BEV) oraz napędzane wodorem. Dotyczy to zarówno użytkowników prywatnych, jak i flotowych, w tym samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych odpowiednio oznaczonych zielonymi tablicami rejestracyjnymi lub naklejką EE.
Możliwość jazdy buspasem to jeden z najważniejszych pozafinansowych instrumentów wsparcia elektromobilności w Polsce. Badania pokazują, że dla co piątego kierowcy elektryka ten przywilej jest istotnym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji o zakupie. W dużych miastach pozwala to zaoszczędzić nawet 30 minut dziennie na dojazdach.
Na koniec listopada 2025 r. w Polsce zarejestrowanych było ponad 118 tys. samochodów elektrycznych. Eksperci prognozują, że do 2030 r. liczba ta wzrośnie do 700 tys. pojazdów. Przedłużenie przywileju pozwoli monitorować wpływ rosnącej liczby elektryków na przepustowość buspasów i ewentualnie wprowadzać lokalne modyfikacje.
Nowelizacja zmniejsza ograniczenia stawiane egzaminatorom prawa jazdy pracującym w wojewódzkich ośrodkach ruchu drogowego (WORD). Egzaminatorzy mogą prowadzić działalność gospodarczą, pod warunkiem że nie wykonują równocześnie działalności zarobkowej jako instruktor nauki jazdy, co ma zapewnić zgodność z unijnym prawem i zapobiegać konfliktowi interesów.
Wprowadzono nowe kryteria oceny pracy egzaminatorów oraz zasady ich zatrudniania. Egzaminator może przerwać egzamin praktyczny w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa, agresji osoby egzaminowanej lub innych nieprzewidzianych okoliczności. Zmiany mają poprawić jakość egzaminów i zwiększyć zaufanie społeczne do systemu egzaminowania.
Nowelizacja przedłuża ważność akredytacji kuratora oświaty dla Ośrodków Szkolenia Kierowców (OSK) oraz WORD-ów o 3 lata, tj. do 31 sierpnia 2027 r. Pozwala to utrzymać na dotychczasowym poziomie liczbę podmiotów uprawnionych do prowadzenia kursów dla kandydatów na instruktorów, warsztatów doskonalenia zawodowego oraz szkoleń kandydatów na kierowców w formie nauczania na odległość.
Ośrodki szkolenia kierowców nie będą musiały uzyskiwać akredytacji kuratora oświaty, jeśli potwierdzą spełnianie wymagań technicznych i jakościowych przed starostą. Zmiana ta upraszcza procedury i zwiększa dostępność szkoleń, zwłaszcza na kategorie T, C oraz C+E.
Nowelizacja ujednolica i rozszerza uprawnienia starostów w zakresie zatrzymywania i cofania uprawnień do prowadzenia pojazdów. Starosta może wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień w przypadku m.in. prowadzenia pojazdu mimo zatrzymanego prawa jazdy, przekroczenia liczby punktów karnych lub popełnienia poważnych wykroczeń w okresie próbnym.
Doprecyzowano zakres danych gromadzonych w Centralnej Ewidencji Kierowców (CEK) oraz wprowadzono nowe zasady przekazywania i udostępniania informacji. Zmiany mają na celu poprawę efektywności nadzoru nad kierowcami i lepszą współpracę między organami administracji publicznej.
Korzyści
Ryzyka i wyzwania
Dla rodziców
Dla młodych kierowców i ich opiekunów
Dla kierowców zawodowych i rolników
Większość przepisów nowelizacji wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (czyli prawdopodobnie w marcu 2026 r.), z wyjątkiem niektórych regulacji, które mają dłuższy okres vacatio legis (np. obowiązek kasków dla dzieci – 6 miesięcy, czyli czerwiec 2026 r.).
Warto śledzić komunikaty rządowe i lokalne kampanie informacyjne, które będą przypominać o dokładnych datach wejścia w życie poszczególnych przepisów.
Głosy poparcia
Zastrzeżenia i wyzwania
Nowelizacja ustawy – Prawo o ruchu drogowym z 17 października 2025 r. to kompleksowa odpowiedź na wyzwania współczesnego transportu i bezpieczeństwa drogowego w Polsce. Wprowadza ona szereg rozwiązań, które mają szansę realnie poprawić bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu – od najmłodszych rowerzystów, przez młodych kierowców, po zawodowych kierowców i użytkowników nowoczesnych technologii.
Najważniejsze korzyści to:
Wyzwania, które pozostają, to:
Wprowadzone zmiany wymagają zaangażowania wszystkich uczestników ruchu – kierowców, rodziców, instruktorów, egzaminatorów i administracji. To od ich świadomości, odpowiedzialności i współpracy zależy, czy nowelizacja przełoży się na realną poprawę bezpieczeństwa na polskich drogach.
Warto już dziś przygotować się do nowych przepisów, śledzić komunikaty rządowe i aktywnie uczestniczyć w budowaniu kultury bezpieczeństwa drogowego. Nowelizacja Prawa o ruchu drogowym 2025 to szansa na bezpieczniejsze, nowocześniejsze i bardziej przyjazne drogi dla wszystkich.
